Karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında şikayet olması halinde mahkeme kendiliğinden tedbir olarak öncelikle çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmeder. Daha önceden bu hususta verilmiş bir karar varsa bu yasağın devamına karar verilir.
Bu suçun faili çok daha geniştir. Nitekim çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması halinde tüzel kişi açısından da bu tedbire karar verilebilir.
Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağının Sonuçları
Öncelikle Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle yükümlüdür. Bu kişi adına yeni bir çek hesabı açılamaz.
Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde, düzenlemiş bulunduğu ve henüz karşılığı tahsil edilmemiş olan çekleri, düzenleme tarihlerini, miktarlarını ve varsa lehtarlarını da göstermek suretiyle, muhatap bankaya liste hâlinde vermekle yükümlüdür.
Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamazlar. Ancak, hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam eder.
Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, buna rağmen çek düzenlerse, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağının Kaldırılması
Öncelikle sanığın beraat etmesi, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya davanın reddine karar verilmesi hâlinde, aynı kararda, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına karar verilir.
Yine Kişi, mahkûm olduğu cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl ve her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, hükmü veren mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilir.
Karşılıksız kalan çek bedelinin, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticarî işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında da etkin pişmanlık sebebi ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kaldırılır.
Son halde şikayet edenin şikayetten vazgeçmesi halinde de karar tüm sonuçları ile ortadan kaldırlacaktır. Şikayetten vazgeçme hükümden sonra dahi olsa bu yasak kaldırılacaktır.
Av.OĞUZHAN BİLGAY
Kaynakça
AKIN, K. (2020, Ocak). Karşılıksız Çekin Hukuki Sonuçları. Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
BÜYÜKŞİŞLİ, A. (2019). Karşılıksız Çeke Bağlanan Sonuçlar. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
BOZER, A., & GÖLE, C. (2017). Kıymetli Evrak Hukuku. ANKARA: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları.
KENDİGELEN, A. (2006). Çek Hukuku. İSTANBUL: ARIKAN.
PULAŞLI, H. (2019). Kıymetli Evrak Hukukunun Esasları. ANKARA: ADALET YAYINEVİ.
REİSOĞLU, S. (2011). Çek Hukuku. ANKARA.